ਸਮਾਰਕ

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar)

#2New Delhi ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ 9 ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂNew Delhi, ਦਿੱਲੀ

ਇਸਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ Qutb Minar · Victory Tower of Delhi

ਸੰਖੇਪ ਜਵਾਬ

ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਸਮਾਂ: 07:00–17:00, last entry 16:30. ਪ੍ਰਵੇਸ਼: ₹40 ਭਾਰਤੀ · ₹600 ਵਿਦੇਸ਼ੀ. 1.5 hrs ਦਾ ਸਮਾਂ ਰੱਖੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ: 07:00 – 09:00।

ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ 5 ਅਕਤੂਬਰ 2026 · ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ Traveliac, AI ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ · 6 ਮਿੰਟ ਦਾ ਪੜ੍ਹਨ

ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪਾਓਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ

Photo: Wasir kasab / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਸਮਾਂ: 07:00–17:00
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਫ਼ੀਸ: ₹40 ਭਾਰਤੀ; ਟਿਕਟ ਸ਼ੁਰੂ
ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਾਂ: 1.5 hrs
ਦਿਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ: 07:00 – 09:00
ਵਧੀਆ ਮਹੀਨੇ: Oct – Nov, Feb – Mar
ਪਤਾ: Mehrauli, New Delhi, Delhi 110030

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਬਾਰੇ

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਪੰਜ ਪਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿੱਚ 72.5 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਮੀਨਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਇੱਕ ਹੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਰਤ-ਦਰ-ਪਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਲਾਲ ਬਲੂਏ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਤੇ ਕੋਨੇਦਾਰ ਧਾਰੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਸਖ਼ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਉਕਰੀ ਕੁਰਾਨੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਰਾਹਤ-ਕੰਮ ਵੀ ਹੈ। ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਸੰਗਮਰਮਰ ਤੇ ਬਲੂਏ ਪੱਥਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਦੀ ਹੈ — ਇਹ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਮੂਲ ਸਿਖਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਹੋਈ ਪੁਨਰ-ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਕੁੱਵਤ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਆਇਰਨ ਪਿੱਲਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਪਤ ਦੌਰ (ਲਗਭਗ 4ਵੀਂ–5ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.) ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ 7.2 ਮੀਟਰ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੂਜੇ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦਾ ਜੰਗਾਲ ਨਾ ਲੱਗਣਾ ਧਾਤ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਪਰਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਾੜ ਦਰਸ਼ਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮੀਟਰ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੀਤ — ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਲਈ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਥੰਮ੍ਹ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਨ — ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਦਿਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ: 07:00 – 09:00। Early morning light rakes across the fluted red sandstone shafts and keeps the stone cool underfoot; the complex has minimal shade once the sun is overhead.

ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ

₹25 ਕੈਮਰਾ ਫ਼ੀਸ

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਦਾ ਸਮਾਂ

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) 07:00 ਵਜੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 17:00 ਵਜੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਸਮਾਂ: 07:00–17:00; Mon–Sun 07:00–17:00
ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹਾ

Mon–Sun	07:00–17:00

ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਸਮਾਂ asi.nic.in ਤੇ ਜਨਤਕ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 5 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ — ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਗਾਈਡਾਂ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਟਿਕਟ ਕੀਮਤ

Entry fees for ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar)
ਟਿਕਟ	ਕੀਮਤ
ਭਾਰਤੀ ਸੈਲਾਨੀ	₹40
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ	₹600
ਬੱਚੇ	ਮੁਫ਼ਤ
ਕੈਮਰਾ	₹25

Children under 15 enter free. Video camera fee is ₹25. The ticket covers the full Mehrauli Archaeological Park frontage including the Quwwat-ul-Islam Mosque, the Iron Pillar viewing area, Alauddin Khalji's tomb-madrasa, and the incomplete Alai Minar stub.

ਕੀਮਤਾਂ asi.nic.in ਤੇ ਜਨਤਕ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 5 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ — ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਗਾਈਡਾਂ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ

Quiet
Moderate
Busy

07:00 – 09:00
Early OpeningBest time to go
Coolest hours of the day and the shortest ticket queue. Photographers and early joggers from the surrounding park make up much of the foot traffic.
Quiet
09:00 – 12:00
Morning Build-Up
School groups and domestic tour buses begin arriving. The Iron Pillar viewing area and the mosque's carved cloisters see the heaviest concentration of visitors.
Moderate
12:00 – 15:00
Midday Peak Heat
Highest overall visitor volume combined with minimal shade; direct sun on the open courtyard makes this the least comfortable window despite being the busiest.
Busy
15:00 – 17:00
Late Afternoon
Crowds ease and light softens again for photography. Last entry is 16:30, so plan to be inside the gate by then.
Moderate

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਕੁਤੁਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਐਬਕ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਗ਼ੌਰੀ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਸੈਨਾਪਤੀ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਿਆ, ਨੇ ਚੌਹਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ਾਸਕ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਤੀਜੇ ਦੀ ਹਾਰ ਮਗਰੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 1192–93 ਵਿੱਚ ਮੀਨਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਐਬਕ ਨੇ ਆਪਣੀ 1210 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਈ ਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਨੇ ਲਗਭਗ 1220 ਤੱਕ ਲਾਲ ਬਲੂਏ ਪੱਥਰ ਦੀ ਧਾਰੀਦਾਰ ਬਣਤਰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਲਾਲ ਕੋਟ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੋਮਰ ਤੇ ਚੌਹਾਨ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜਪੂਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਕੁੱਵਤ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ ਮਸਜਿਦ — ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਿਦ — ਲਗਭਗ 27 ਢਾਹੇ ਹੋਏ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਇੱਕ ਤੱਥ ਜੋ ਐਬਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਗੇਟ 'ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ।

ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ ਨੇ 1370ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਨਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਮੁੜ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸੰਗਮਰਮਰ-ਤੇ-ਬਲੂਏ ਪੱਥਰ ਵਾਲਾ ਮੂਲ ਸਿਖਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਚੌਥੀ ਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰੀ, ਬਿਨਾਂ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ। 1803 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਗੁੰਬਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮੇਜਰ ਰਾਬਰਟ ਸਮਿਥ ਨੇ 1828 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਛਤਰੀ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤੀ-ਇਸਲਾਮੀ ਮੀਨਾਰ ਨਾਲ ਏਨੀ ਬੇਮੇਲ ਸੀ ਕਿ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਜ ਨੇ 1848 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਹਟਾਈ ਹੋਈ ਛਤਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਿਥਜ਼ ਫੌਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਨੇੜੇ ਲਾਅਨ 'ਤੇ ਪਈ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ੌਜੀ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਸ਼ਾਸਕ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੇ ਲਗਭਗ 1311 ਵਿੱਚ ਅਲਾਈ ਮੀਨਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਜੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਲਬਾ-ਕੋਰ, ਲਗਭਗ 25 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ, ਹੀ ਉਸ ਦੀ 1316 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ — ਇਹ ਅੱਜ ਮੁੱਖ ਮੀਨਾਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਧੂਰੇ ਟੁੰਡ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ

ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੜ੍ਹਨਾ 1981 ਤੋਂ ਵਰਜਿਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਗਦੜ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਪਾਈਰਲ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਹੋਈ ਘਬਰਾਹਟ ਨੇ ਤੰਗ ਪੌੜੀਆਂ 'ਤੇ 45 ਲੋਕਾਂ ਦੀ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ, ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸਾਰੇ ਦੌਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਤੇ ਪਾਰਕ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਦੇਖ ਕੇ; ਸਥਾਨ ਨੇੜੇ 'ਮੀਨਾਰ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ' ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲੀ ASI ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।

ਮਹਿਰੌਲੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪਾਰਕ ਟਿਕਟ ਵਾਲੇ ਕੁਤੁਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦਾਖ਼ਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 200 ਏਕੜ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਘੱਟ-ਜਾਣੇ ਮਕਬਰੇ ਤੇ ਬਾਉਲੀਆਂ ਹਨ — ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਛਾਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹ ਕੱਚੇ ਹਨ। ਟਿਕਟ ਵਾਲੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਰਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਸਮਾਨ ਫ਼ਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਟਖਣੇ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜੁੱਤੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।

ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਗਾਈਡ ਟਿਕਟ ਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ 60 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ ਲਈ ਲਗਭਗ ₹300–₹400 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ; ਗ਼ੈਰ-ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਗਾਈਡ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਿਓਸਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦਰਸ਼ਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਗੇਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਜਾਣ ਲਈ ਸੁਝਾਅ

1
ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 09:00 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰੋ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਕੋਈ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਲਾਲ ਬਲੂਆ ਪੱਥਰ ਬੇਆਰਾਮਕਾਰੀ ਗਰਮੀ ਛੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੀਨਾਰ ਖ਼ੁਦ ਸਵੇਰ ਦੀ ਝੁਕਵੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ੋਟੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
2
ਹੇਠਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੀਆਂ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਧਾਰੀਆਂ ਨੇੜਿਓਂ ਦੂਰਬੀਨ ਜਾਂ ਟੈਲੀਫੋਟੋ ਲੈਂਜ਼ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹਨ — ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਰਸ਼ਨਾਰਥੀ ਇਹ ਗੱਲ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਆਮ ਸਜਾਵਟੀ ਲਿਪੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਖ਼ਾਸ ਕੁਰਾਨੀ ਆਇਤਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਗਾਈਡ ਜਾਂ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਰਸਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
3
ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੈਰ ਜਾਂ ਆਟੋ ਸਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਰੌਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਇਸਲਾਮੀ-ਦੌਰ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਜੋੜੋ: ਜਮਾਲੀ ਕਮਾਲੀ ਮਸਜਿਦ ਤੇ ਮਕਬਰਾ, ਅਧਮ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ, ਅਤੇ ਰਾਜੋਂ ਕੀ ਬਾਉਲੀ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਯਾਤਰਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਮੁੱਖ ਕੁਤੁਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਭੀੜ ਭਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਲਗਭਗ ਖ਼ਾਲੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ ਸਿੱਧੀ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਤੇ ਹੌਜ਼ ਖ਼ਾਸ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ

ਲਾਲ ਤਾਰਾ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) ਹੈ; ਨੰਬਰ ਵਾਲੇ ਪਿਨ ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਦੀਆਂ 5 ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰੈਂਕ ਨਾਲ. ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਪਿਨ 'ਤੇ ਟੈਪ ਕਰੋ।

Mehrauli, New Delhi, Delhi 110030Google Maps ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼

Indira Gandhi International Airport (DEL) ਤੋਂ
₹400–₹600
15 km · 30–45 min
Prepaid taxi or app-based cab).
Hauz Khas Metro Station ਤੋਂ
₹15–₹20
5 km · 15–20 min
Via Metro (2 stops on the Yellow Line to Qutub Minar station); ₹100–₹150 by app-based cab.
Connaught Place ਤੋਂ
₹30–₹40
15 km · 35–45 min
Via Metro (Yellow Line direct, no change); ₹250–₹350 by app-based cab depending on traffic.

ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

Indira Gandhi International Airport (DEL) ਤੋਂ

approximately 15 km, 30–45 minutes by road.

ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ

Qutub Minar Metro Station (Yellow Line) ਤੋਂ

1.2 km from the entrance, roughly a 15-minute walk or a ₹40–₹60 auto-rickshaw ride.

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ (Qutub Minar) — ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਦਰਸ਼ਨਾਰਥੀ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਨਹੀਂ। ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੜ੍ਹਨਾ 1981 ਤੋਂ ਵਰਜਿਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਹੋਈ ਭਗਦੜ ਨੇ 45 ਲੋਕਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ, ਦੀ ਜਾਨ ਲਈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੌਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਦੇਖਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ।

ਮੀਨਾਰ ਦੀਆਂ ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਉਂ ਦਿਖਦੀਆਂ ਹਨ?

ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ, ਜੋ ਕੁਤੁਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਐਬਕ ਤੇ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ 1192 ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1220 ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੀਆਂ, ਧਾਰੀਦਾਰ ਲਾਲ ਬਲੂਏ ਪੱਥਰ ਤੇ ਕੁਰਾਨੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਮੂਲ ਸਿਖਰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ ਨੇ 1370ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਧੇਰੇ ਸਾਦੀ ਸੰਗਮਰਮਰ-ਤੇ-ਬਲੂਏ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਅਨੁਪਾਤ ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਇਰਨ ਪਿੱਲਰ ਨੂੰ ਜੰਗਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ?

4ਵੀਂ–5ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਗੁਪਤ-ਦੌਰ ਥੰਮ੍ਹ ਦੀ ਲਗਭਗ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਖੋਰ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ ਮਾਤਰਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸਤ੍ਹਾ-ਪਰਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਕਨੀਕ ਕਾਰਨ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਾੜ ਦਰਸ਼ਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਥੰਮ੍ਹ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਅਧੂਰਾ ਟੁੰਡ ਕੀ ਹੈ?

ਇਹ ਅਲਾਈ ਮੀਨਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 1311 ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਉੱਚੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 25 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਮਲਬਾ-ਕੋਰ ਹੀ ਉਸ ਦੀ 1316 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ ਤੇ ਜਨਤਕ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ AI ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਸੀਂ ਇਹ ਗਾਈਡਾਂ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ. Traveliac ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 5 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੈਂਕ ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਾਂ